Vipassana Info EN

หน้าแรก · บทสวดมนต์

ศีล 8 มีอะไรบ้าง คำอาราธนาศีล 8 และอุโบสถศีล พร้อมคำแปล

ศีล 8 คือข้อฝึกแปดข้อที่รักษาในวันพระหรือช่วงปฏิบัติธรรม พร้อมคำอาราธนาศีลภาษาบาลีและคำแปลทีละข้อ วิธีสมาทานที่บ้าน และเรื่องการลาศีล

ศีล 8 คือข้อฝึกแปดข้อที่ฆราวาสตั้งใจรักษาเป็นครั้งคราว เพื่อใช้ชีวิตให้เรียบง่ายและเอื้อต่อการภาวนามากกว่าวันปกติ ส่วนใหญ่รักษาในวันพระ ซึ่งเรียกว่าอุโบสถศีล หรือในช่วงไปปฏิบัติธรรม ศีล 8 รวมศีลห้าไว้ทั้งหมด เปลี่ยนข้อ 3 จากการไม่ประพฤติผิดในกาม เป็นการงดกิจกรรมทางเพศทั้งหมด แล้วเพิ่มอีกสามข้อ คือไม่กินอาหารหลังเที่ยง ไม่ดูการบันเทิงและไม่ประดับตกแต่งร่างกาย และไม่ใช้ที่นั่งที่นอนสูงใหญ่หรูหรา ด้านล่างมีบทรับศีล 8 ครบทุกขั้น ภาษาบาลีพร้อมคำแปล ตั้งแต่คำอาราธนาศีล ไตรสรณคมน์ ศีลทั้งแปดข้อ จนถึงคำปิดท้าย

ศีล 8 มีอะไรบ้าง

  1. ปาณาติปาตา เวระมะณี: เว้นจากการฆ่าสัตว์
  2. อะทินนาทานา เวระมะณี: เว้นจากการเอาสิ่งที่เจ้าของไม่ได้ให้
  3. อะพรัหมะจะริยา เวระมะณี: เว้นจากกิจกรรมทางเพศทั้งหมด
  4. มุสาวาทา เวระมะณี: เว้นจากการพูดเท็จ
  5. สุราเมระยะมัชชะปะมาทัฏฐานา เวระมะณี: เว้นจากน้ำเมาและสิ่งเสพติด
  6. วิกาละโภชะนา เวระมะณี: เว้นจากการกินอาหารในเวลาวิกาล คือตั้งแต่เที่ยงวันไปจนถึงรุ่งเช้า
  7. นัจจะคีตะวาทิตะวิสูกะทัสสะนะ มาลาคันธะวิเลปะนะธาระณะมัณฑะนะวิภูสะนัฏฐานา เวระมะณี: เว้นจากการฟ้อนรำ ขับร้อง เล่นดนตรี ดูการแสดง และจากการทัดทรงดอกไม้ ใช้ของหอม เครื่องประทินผิว และเครื่องประดับ
  8. อุจจาสะยะนะมะหาสะยะนา เวระมะณี: เว้นจากที่นั่งที่นอนสูงใหญ่และหรูหรา

ข้อ 7 ยาวกว่าข้ออื่นเพราะรวมสองเรื่องไว้ด้วยกัน ในขุททกปาฐะซึ่งเป็นที่มาของศีลสิบ สองเรื่องนี้แยกเป็นสองข้อ และมีข้อสิบคือไม่รับเงินทอง ศีลแปดจึงได้มาจากศีลสิบ โดยรวมข้อ 7 กับข้อ 8 เป็นข้อเดียว และไม่นับข้อเรื่องเงินทอง คำแปลพร้อมคำอธิบายแต่ละข้ออยู่ในบทสวดด้านล่าง

ข้อที่เพิ่มขึ้นจากศีลห้า

ศีลห้าเป็นศีลสำหรับชีวิตประจำวัน มุ่งไม่เบียดเบียนผู้อื่น ส่วนข้อที่เพิ่มขึ้นมุ่งลดความเพลิดเพลินทางประสาทสัมผัส เพื่อให้มีเวลาและแรงใจเหลือสำหรับการภาวนา ศีล 8 ไม่ได้ทำให้ใครดีกว่าใคร แต่เป็นเครื่องมือฝึกที่เข้มขึ้นในช่วงเวลาสั้น ๆ

  • ข้อ 3 จากที่ห้ามเฉพาะการประพฤติผิดในกาม เปลี่ยนเป็นงดกิจกรรมทางเพศทั้งหมด รวมทั้งกับคู่ครองของตนเอง ตลอดเวลาที่ถือศีล
  • ข้อ 6 ไม่กินอาหารหลังเที่ยงวัน ช่วยให้กายเบาและใจตื่นในการนั่งสมาธิตอนเย็น น้ำเปล่าดื่มได้ตลอด ส่วนเครื่องดื่มอื่นหลังเที่ยง แต่ละวัดมีธรรมเนียมต่างกัน ถ้าไม่แน่ใจควรถามผู้ดูแล
  • ข้อ 7 งดการบันเทิงและการแต่งตัว ในชีวิตปัจจุบัน ความหมายของข้อนี้ครอบคลุมการดูหนัง ฟังเพลง และการเลื่อนดูวิดีโอในโทรศัพท์ด้วย รวมทั้งงดน้ำหอม เครื่องสำอาง และเครื่องประดับ
  • ข้อ 8 ไม่ใช้ที่นั่งที่นอนสูงใหญ่หรูหรา โดยทั่วไปหมายถึงนอนบนเสื่อหรือฟูกบาง ๆ แทนเตียงนุ่มหนา เพื่อไม่ให้หลับมากเกินไปและไม่ติดในความสบาย

อุโบสถศีลคืออะไร

อุโบสถ มาจากคำบาลี อุโปสถะ หมายถึงวันที่ตั้งใจรักษาศีลและภาวนาเป็นพิเศษ ศีลที่รักษาในวันนั้นเรียกว่าอุโบสถศีล ซึ่งมีแปดข้อตรงกับศีล 8 ทุกข้อ ความต่างอยู่ที่ถ้อยคำและระยะเวลา คำอาราธนาอุโบสถศีลขออุโบสถที่ประกอบด้วยองค์แปด และคำสมาทานตอนท้ายระบุว่าจะรักษาตลอดคืนนี้และวันนี้ อุโบสถศีลจึงเริ่มตอนเช้าวันพระและสิ้นสุดเมื่อรุ่งเช้าวันใหม่ ส่วนศีลแปดแบบทั่วไปรับไว้ได้นานเท่าที่ตั้งใจ เช่น ตลอดช่วงปฏิบัติธรรม

ในอังคุตตรนิกาย 8.41 พระพุทธเจ้าทรงอธิบายว่า ผู้รักษาอุโบสถพิจารณาว่า พระอรหันต์ละการฆ่า การลัก และข้ออื่น ๆ ได้ตลอดชีวิต วันนี้เราก็จะทำตามท่าน หนึ่งคืนหนึ่งวัน การถือศีลแปดในวันพระจึงเป็นการลองใช้ชีวิตแบบผู้หลุดพ้นเป็นเวลาสั้น ๆ ไม่ใช่การทรมานตน

วิธีสมาทานศีล 8 ที่บ้าน

  1. ตั้งใจล่วงหน้าว่าจะรักษาวันไหนและนานเท่าไร เช่น ตั้งแต่เช้าวันพระจนถึงรุ่งเช้า และกินอาหารมื้อสุดท้ายให้เสร็จก่อนเที่ยง
  2. กราบพระสามครั้ง สวดบทนมัสการ นะโม ตัสสะ สามจบ และไตรสรณคมน์
  3. กล่าวศีลทีละข้อตามบทสวดด้านล่าง แล้วกล่าว อิมานิ อัฏฐะ สิกขาปะทานิ สะมาทิยามิ (ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึกทั้งแปดนี้) สามครั้ง
  4. ใช้วันนั้นอย่างเรียบง่าย สวดบทสวดมนต์ไหว้พระ เดินจงกรมและนั่งสมาธิ อ่านหรือฟังธรรม และพูดเท่าที่จำเป็น
  5. ก่อนนอน ทบทวนว่ารักษาได้ดีเพียงใด โดยไม่ตำหนิตัวเองรุนแรง

ไม่จำเป็นต้องมีพระสงฆ์ เพราะศีลเกิดจากความตั้งใจของผู้รักษาเอง ถ้าเป็นครั้งแรก ลองเริ่มจากวันเดียวก่อน ถ้าอยากรู้วิธีภาวนาระหว่างวัน ดูวิธีปฏิบัติวิปัสสนาที่บ้าน

รับศีลจากพระสงฆ์

ที่วัดหรือที่สถานปฏิบัติธรรม พระสงฆ์จะเป็นผู้ให้ศีล 8 ขั้นตอนคล้ายการรับศีลห้า คือผู้รับศีลกล่าวคำอาราธนาพร้อมกันสามครั้ง พระนำบทนมัสการและไตรสรณคมน์ แล้วนำศีลทีละข้อให้ว่าตาม จากนั้นผู้รับศีลกล่าวคำสมาทานทั้งแปดข้อสามครั้ง และพระกล่าวปิดท้ายด้วยบท สีเลนะ สุคะติง ยันติ ถ้ารับในวันพระ คำอาราธนาและคำสมาทานจะเป็นแบบอุโบสถศีลตามที่อธิบายข้างต้น คำขอศีลแบบต่าง ๆ อยู่ในหน้าคำอาราธนาศีล ส่วนการรับศีลห้าอธิบายไว้ในหน้าศีล 5

การลาศีล 8

หลายคนถามถึงคำลาศีล 8 เมื่อครบกำหนด อุโบสถศีลที่รับไว้หนึ่งคืนหนึ่งวันสิ้นสุดเองเมื่อรุ่งเช้าวันใหม่ ไม่ต้องกล่าวอะไร ไม่พบคำลาศีลในพระสูตร การลาศีลเป็นธรรมเนียมที่เกิดขึ้นภายหลังและต่างกันไปตามสถานที่ บางแห่งให้กล่าวคำลาต่อหน้าพระสงฆ์ บางแห่งเพียงให้รับศีลห้าใหม่เมื่อจบช่วงปฏิบัติ ถ้ารับศีลจากวัดหรือสถานปฏิบัติ ควรทำตามธรรมเนียมของที่นั้น ถ้ารับเองที่บ้านแบบไม่กำหนดวัน เมื่อจะกลับไปใช้ชีวิตตามปกติ ก็ตั้งใจรักษาศีลห้าต่อไป

ระหว่างที่รักษาศีลแปด ถ้าเผลอทำผิดข้อที่เพิ่มขึ้น เช่น กินขนมตอนบ่าย ข้อนั้นขาด แต่ศีลห้าที่อยู่ในนั้นยังอยู่ครบ ให้ตั้งใจใหม่และรักษาต่อไปจนครบเวลา

รักษาศีลระหว่างปฏิบัติธรรม

สถานปฏิบัติธรรมหลายแห่งให้ผู้ปฏิบัติรับศีล 8 ตลอดคอร์ส เพราะศีลทั้งแปดข้อช่วยให้แต่ละวันว่างจากการกิน การบันเทิง และการแต่งตัวมากขึ้น ใจจึงกลับมาอยู่กับการภาวนาได้ง่าย ถ้ากำลังเตรียมตัวไปคอร์สวิปัสสนา การลองรักษาศีลแปดที่บ้านสักวันสองวันจะช่วยให้คุ้นเคยก่อน ศีลไม่ได้มีไว้เพื่อความลำบาก แต่เพื่อให้ใจเบาพอที่จะเห็นตัวเองได้ชัดขึ้น

บทสวด

คำอาราธนาศีล 8

มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะณัตถายะ
ติสะระเณนะ สะหะ อัฏฐะ สีลานิ ยาจามะ
ทุติยัมปิ มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะณัตถายะ
ติสะระเณนะ สะหะ อัฏฐะ สีลานิ ยาจามะ
ตะติยัมปิ มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะณัตถายะ
ติสะระเณนะ สะหะ อัฏฐะ สีลานิ ยาจามะ

คำแปล

ท่านผู้เจริญ พวกข้าพเจ้าขอศีล 8 ข้อพร้อมทั้งไตรสรณะ เพื่อจะรักษาแยกเป็นข้อ ๆ แล้วกล่าวซ้ำเป็นครั้งที่สองและครั้งที่สาม ถ้าขอเพียงคนเดียว ใช้ อะหัง แทน มะยัง และ ยาจามิ แทน ยาจามะ

นมัสการพระพุทธเจ้า

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ

สวด 3 จบ

คำแปล

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้เป็นพระอรหันต์ ผู้ตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง

ไตรสรณคมน์

พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ
ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ
สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ
ทุติยัมปิ พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ
ทุติยัมปิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ
ทุติยัมปิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ
ตะติยัมปิ พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ
ตะติยัมปิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ
ตะติยัมปิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ

คำแปล

ข้าพเจ้าขอถือพระพุทธเจ้าเป็นที่พึ่ง ขอถือพระธรรมเป็นที่พึ่ง ขอถือพระสงฆ์เป็นที่พึ่ง แล้วกล่าวซ้ำเป็นครั้งที่สองและครั้งที่สาม เมื่อจบ พระสงฆ์กล่าวว่า ติสะระณะคะมะนัง นิฏฐิตัง (การถึงที่พึ่งทั้งสามจบแล้ว) ผู้รับศีลตอบว่า อามะ ภันเต (ใช่ ท่านผู้เจริญ)

ข้อ 1 ไม่ฆ่าสัตว์

ปาณาติปาตา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ

คำแปล

ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึก คือเว้นจากการทำลายชีวิต ข้อนี้หมายถึงไม่ตั้งใจฆ่าคนหรือสัตว์ใด ๆ ไม่ว่าจะลงมือเองหรือใช้ให้คนอื่นทำ

ข้อ 2 ไม่ลักทรัพย์

อะทินนาทานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ

คำแปล

ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึก คือเว้นจากการเอาสิ่งที่เจ้าของไม่ได้ให้ ข้อนี้ครอบคลุมการลัก ขโมย โกง และการเอาของของคนอื่นไปโดยเจ้าของไม่ยินยอม

ข้อ 3 งดกิจกรรมทางเพศ

อัพรัหมะจะริยา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ

คำแปล

ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึก คือเว้นจากความประพฤติที่ไม่ใช่พรหมจรรย์ ข้อนี้หมายถึงงดกิจกรรมทางเพศทั้งหมดตลอดเวลาที่ถือศีล 8

ข้อ 4 ไม่พูดเท็จ

มุสาวาทา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ

คำแปล

ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึก คือเว้นจากการพูดเท็จ ข้อนี้หมายถึงไม่ตั้งใจพูดหรือทำให้คนอื่นเชื่อในสิ่งที่ไม่จริง

ข้อ 5 ไม่ดื่มน้ำเมา

สุราเมระยะมัชชะปะมาทัฏฐานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ

คำแปล

ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึก คือเว้นจากสุราและเมรัย ของมึนเมาที่เป็นเหตุให้ขาดสติ ข้อนี้ครอบคลุมเหล้า เบียร์ ไวน์ และสิ่งเสพติดอื่นที่ทำให้ใจมัวเมา

ข้อ 6 ไม่กินอาหารหลังเที่ยง

วิกาละโภชะนา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ

คำแปล

ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึก คือเว้นจากการกินอาหารผิดเวลา ข้อนี้หมายถึงไม่กินอาหารตั้งแต่เที่ยงวันไปจนถึงรุ่งเช้าของวันใหม่

ข้อ 7 ไม่ดูการบันเทิงและไม่แต่งตัวประดับประดา

นัจจะคีตะวาทิตะวิสูกะทัสสะนะ
มาลาคันธะวิเลปะนะธาระณะมัณฑะนะวิภูสะนัฏฐานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ

คำแปล

ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึก คือเว้นจากการฟ้อนรำ ขับร้อง เล่นดนตรี และดูการแสดง รวมทั้งเว้นจากการสวมดอกไม้ ใช้น้ำหอม เครื่องประทินผิว และการแต่งตัวประดับประดา ข้อนี้รวมศีลสองข้อของศีล 10 ไว้เป็นข้อเดียว

ข้อ 8 ไม่นั่งนอนบนที่สูงใหญ่หรูหรา

อุจจาสะยะนะมะหาสะยะนา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ

คำแปล

ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึก คือเว้นจากที่นอนที่นั่งสูงใหญ่และหรูหรา ข้อนี้หมายถึงนั่งและนอนบนที่เรียบง่าย ไม่ใช้เตียงหรือเบาะที่สูงและฟุ่มเฟือย

รับศีลทั้งแปด

อิมานิ อัฏฐะ สิกขาปะทานิ สะมาทิยามิ

สวด 3 จบ

คำแปล

ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึกทั้งแปดนี้ ผู้รับศีลกล่าวสามครั้ง

พระสงฆ์กล่าวปิดท้าย

สีเลนะ สุคะติง ยันติ
สีเลนะ โภคะสัมปะทา
สีเลนะ นิพพุติง ยันติ
ตัสมา สีลัง วิโสธะเย

คำแปล

ด้วยศีล คนจึงไปสู่สุคติ ด้วยศีล จึงมีโภคทรัพย์พร้อม ด้วยศีล จึงถึงความดับเย็น เพราะฉะนั้น พึงชำระศีลให้บริสุทธิ์

แปลด้วยเครื่องจากต้นฉบับ: สรณัตตยะ (ขุททกปาฐะ 1) · ทสสิกขาปทะ (ขุททกปาฐะ 2) · คำอาราธนาศีลและบทสีเลนะ สุคะติง ยันติ บทดั้งเดิม ไม่ปรากฏผู้แต่ง · สังขิตตูโปสถสูตร อุโบสถโดยย่อ (อังคุตตรนิกาย 8.41)