บทสวดพระอภิธรรม 7 คัมภีร์ พร้อมคำแปล

บทสวดพระอภิธรรมที่สวดในงานศพ คือบทเริ่มต้นของคัมภีร์อภิธรรมทั้งเจ็ด ภาษาบาลีพร้อมคำแปลใหม่

ธัมมสังคณี

กุสะลา ธัมมา อะกุสะลา ธัมมา อัพยากะตา ธัมมา
กะตะเม ธัมมา กุสะลา
ยัสมิง สะมะเย กามาวะจะรัง กุสะลัง จิตตัง อุปปันนัง โหติ
โสมะนัสสะสะหะคะตัง ญาณะสัมปะยุตตัง
รูปารัมมะณัง วา สัททารัมมะณัง วา คันธารัมมะณัง วา
ระสารัมมะณัง วา โผฏฐัพพารัมมะณัง วา ธัมมารัมมะณัง วา
ยัง ยัง วา ปะนารัพภะ
ตัสมิง สะมะเย ผัสโส โหติ อะวิกเขโป โหติ
เย วา ปะนะ ตัสมิง สะมะเย อัญเญปิ อัตถิ ปะฏิจจะสะมุปปันนา อะรูปิโน ธัมมา
อิเม ธัมมา กุสะลา

คำแปล

ธรรมที่เป็นกุศล ธรรมที่เป็นอกุศล และธรรมที่เป็นอัพยากฤต คือไม่เป็นทั้งกุศลและอกุศล ธรรมที่เป็นกุศลคืออะไร ในขณะใดที่จิตฝ่ายกุศลระดับกามาวจร (จิตที่รับรู้โลกทางประสาทสัมผัส) เกิดขึ้น ประกอบด้วยความดีใจและประกอบด้วยปัญญา โดยมีรูป เสียง กลิ่น รส สิ่งที่กายสัมผัส หรือสิ่งที่ใจรู้เป็นอารมณ์ หรือปรารภสิ่งใดก็ตาม ในขณะนั้น ผัสสะย่อมมี ไปจนถึงความไม่ฟุ้งซ่านย่อมมี ธรรมเหล่านี้ รวมทั้งธรรมอื่นที่ไม่มีรูปซึ่งเกิดขึ้นโดยอาศัยปัจจัยในขณะนั้น เป็นกุศล (บทสวดยกรายการธรรมที่เกิดร่วมกันมาเพียงข้อแรกและข้อสุดท้าย)

วิภังค์

ปัญจักขันธา
รูปักขันโธ เวทะนากขันโธ สัญญากขันโธ
สังขารักขันโธ วิญญาณักขันโธ
ตัตถะ กะตะโม รูปักขันโธ
ยัง กิญจิ รูปัง อะตีตานาคะตะปัจจุปปันนัง
อัชฌัตตัง วา พะหิทธา วา โอฬาริกัง วา สุขุมัง วา
หีนัง วา ปะณีตัง วา ยัง ทูเร สันติเก วา
ตะเทกัชฌัง อะภิสัญญูหิตวา อะภิสังขิปิตวา
อะยัง วุจจะติ รูปักขันโธ

คำแปล

ขันธ์มีห้า คือ รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ และวิญญาณขันธ์ ในห้าอย่างนั้น รูปขันธ์คืออะไร รูปใดก็ตาม จะเป็นอดีต อนาคต หรือปัจจุบัน ภายในหรือภายนอก หยาบหรือละเอียด เลวหรือประณีต อยู่ไกลหรืออยู่ใกล้ เมื่อประมวลรูปทั้งหมดนั้นรวมเข้าเป็นกองเดียวกัน นี้เรียกว่ารูปขันธ์

ธาตุกถา

สังคะโห อะสังคะโห
สังคะหิเตนะ อะสังคะหิตัง
อะสังคะหิเตนะ สังคะหิตัง
สังคะหิเตนะ สังคะหิตัง
อะสังคะหิเตนะ อะสังคะหิตัง
สัมปะโยโค วิปปะโยโค
สัมปะยุตเตนะ วิปปะยุตตัง
วิปปะยุตเตนะ สัมปะยุตตัง
อะสังคะหิตัง

คำแปล

การจัดรวมเข้าหมวดเดียวกัน และการไม่จัดรวม สิ่งที่ไม่จัดรวม เทียบกับสิ่งที่จัดรวม สิ่งที่จัดรวม เทียบกับสิ่งที่ไม่จัดรวม สิ่งที่จัดรวม เทียบกับสิ่งที่จัดรวม สิ่งที่ไม่จัดรวม เทียบกับสิ่งที่ไม่จัดรวม การเกิดประกอบร่วมกัน และการไม่ประกอบร่วมกัน สิ่งที่ไม่ประกอบร่วม เทียบกับสิ่งที่ประกอบร่วม สิ่งที่ประกอบร่วม เทียบกับสิ่งที่ไม่ประกอบร่วม และสิ่งที่ไม่จัดรวม นี่คือหัวข้อที่คัมภีร์ธาตุกถาใช้ตรวจดูว่า ธรรมแต่ละอย่างอยู่ในขันธ์ อายตนะ และธาตุเดียวกับธรรมอื่นหรือไม่ และเกิดประกอบร่วมกับธรรมใดหรือไม่ (บทสวดแบบดั้งเดิมย่อหัวข้อที่เหลือ แล้วจบด้วยคำว่า ไม่จัดรวม)

ปุคคลปัญญัติ

ฉะ ปัญญัตติโย
ขันธะปัญญัตติ อายะตะนะปัญญัตติ ธาตุปัญญัตติ
สัจจะปัญญัตติ อินทริยะปัญญัตติ ปุคคะละปัญญัตติ
กิตตาวะตา ปุคคะลานัง ปุคคะละปัญญัตติ
สะมะยะวิมุตโต อะสะมะยะวิมุตโต
กุปปะธัมโม อะกุปปะธัมโม
ปะริหานะธัมโม อะปะริหานะธัมโม
เจตะนาภัพโพ อะนุรักขะณาภัพโพ
ปุถุชชะโน โคตระภู
ภะยูปะระโต อะภะยูปะระโต
ภัพพาคะมะโน อะภัพพาคะมะโน
นิยะโต อะนิยะโต
ปะฏิปันนะโก ผะเลฐิโต
อะระหา อะระหัตตายะ ปะฏิปันโน

คำแปล

บัญญัติมีหก คือ การบัญญัติเรื่องขันธ์ อายตนะ ธาตุ สัจจะ อินทรีย์ และบุคคล การบัญญัติบุคคลมีเพียงใด คือ ผู้หลุดพ้นเป็นครั้งคราว ผู้หลุดพ้นโดยไม่ขึ้นกับครั้งคราว ผู้ที่คุณธรรมที่ได้แล้วยังกำเริบได้ ผู้ที่คุณธรรมที่ได้แล้วไม่กำเริบ ผู้ที่ยังเสื่อมได้ ผู้ที่ไม่เสื่อม ผู้ที่ไม่เสื่อมได้ด้วยความตั้งใจ ผู้ที่ไม่เสื่อมได้ด้วยการคอยรักษา ปุถุชน ผู้ที่อยู่ตรงรอยต่อจากปุถุชนสู่อริยะ ผู้เว้นบาปเพราะกลัว ผู้เว้นบาปโดยไม่ต้องกลัว ผู้ที่อาจบรรลุได้ ผู้ที่ไม่อาจบรรลุ ผู้ที่มีทางแน่นอนแล้ว ผู้ที่ยังไม่แน่นอน ผู้ที่กำลังปฏิบัติในมรรค ผู้ที่ตั้งอยู่ในผล พระอรหันต์ และผู้ที่ปฏิบัติเพื่อความเป็นพระอรหันต์

กถาวัตถุ

ปุคคะโล อุปะลัพภะติ สัจจิกัฏฐะปะระมัตเถนาติ
อามันตา
โย สัจจิกัฏโฐ ปะระมัตโถ
ตะโต โส ปุคคะโล อุปะลัพภะติ สัจจิกัฏฐะปะระมัตเถนาติ
นะ เหวัง วัตตัพเพ
อาชานาหิ นิคคะหัง
หัญจิ ปุคคะโล อุปะลัพภะติ สัจจิกัฏฐะปะระมัตเถนะ
เตนะ วะตะ เร วัตตัพเพ
โย สัจจิกัฏโฐ ปะระมัตโถ
ตะโต โส ปุคคะโล อุปะลัพภะติ สัจจิกัฏฐะปะระมัตเถนาติ
มิจฉา

คำแปล

ถามว่า บุคคลมีอยู่จริงโดยความหมายแท้ คือโดยปรมัตถ์ ใช่หรือไม่ ตอบว่า ใช่ ถามว่า บุคคลมีอยู่จริงโดยปรมัตถ์ เหมือนอย่างที่สภาวะซึ่งจริงแท้โดยปรมัตถ์มีอยู่ ใช่หรือไม่ ตอบว่า ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ผู้ถามจึงว่า ท่านจงยอมรับข้อหักล้างนี้เถิด ถ้าบุคคลมีอยู่จริงโดยปรมัตถ์ ท่านก็ต้องกล่าวด้วยว่า บุคคลมีอยู่เหมือนอย่างที่สภาวะซึ่งจริงแท้โดยปรมัตถ์มีอยู่ การรับข้อแรกแต่ปฏิเสธข้อหลังจึงผิด

ยมก

เย เกจิ กุสะลา ธัมมา สัพเพ เต กุสะละมูลา
เย วา ปะนะ กุสะละมูลา สัพเพ เต ธัมมา กุสะลา
เย เกจิ กุสะลา ธัมมา สัพเพ เต กุสะละมูเลนะ เอกะมูลา
เย วา ปะนะ กุสะละมูเลนะ เอกะมูลา สัพเพ เต ธัมมา กุสะลา

คำแปล

ธรรมใดก็ตามที่เป็นกุศล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมดเป็นรากของกุศลหรือ แล้วสิ่งใดที่เป็นรากของกุศล สิ่งเหล่านั้นทั้งหมดเป็นธรรมที่เป็นกุศลหรือ ธรรมใดก็ตามที่เป็นกุศล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมดมีรากเดียวกันกับรากของกุศลหรือ แล้วธรรมใดที่มีรากเดียวกันกับรากของกุศล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมดเป็นกุศลหรือ (คัมภีร์ยมกตั้งคำถามเป็นคู่กลับไปกลับมาเช่นนี้ เพื่อกำหนดขอบเขตของแต่ละคำให้ชัด รากของกุศลคือความไม่โลภ ความไม่โกรธ และความไม่หลง)

ปัฏฐาน

เหตุปัจจะโย อารัมมะณะปัจจะโย อะธิปะติปัจจะโย
อะนันตะระปัจจะโย สะมะนันตะระปัจจะโย สะหะชาตะปัจจะโย
อัญญะมัญญะปัจจะโย นิสสะยะปัจจะโย อุปะนิสสะยะปัจจะโย
ปุเรชาตะปัจจะโย ปัจฉาชาตะปัจจะโย อาเสวะนะปัจจะโย
กัมมะปัจจะโย วิปากะปัจจะโย อาหาระปัจจะโย
อินทริยะปัจจะโย ฌานะปัจจะโย มัคคะปัจจะโย
สัมปะยุตตะปัจจะโย วิปปะยุตตะปัจจะโย อัตถิปัจจะโย
นัตถิปัจจะโย วิคะตะปัจจะโย อะวิคะตะปัจจะโย

คำแปล

ปัจจัย คือสิ่งที่เป็นเงื่อนไขให้สิ่งอื่นเกิดขึ้นหรือตั้งอยู่ได้ คัมภีร์ปัฏฐานแสดงไว้ 24 แบบ ได้แก่ เป็นปัจจัยโดยเป็นราก (เหตุ) โดยเป็นสิ่งที่ถูกรู้ (อารัมมณะ) โดยเป็นใหญ่ (อธิปติ) โดยต่อกันไม่มีช่องว่าง (อนันตระ) โดยต่อกันสนิทตามลำดับ (สมนันตระ) โดยเกิดพร้อมกัน (สหชาตะ) โดยค้ำจุนกันและกัน (อัญญมัญญะ) โดยเป็นที่อาศัย (นิสสยะ) โดยเป็นที่อาศัยอย่างมีกำลัง (อุปนิสสยะ) โดยเกิดก่อน (ปุเรชาตะ) โดยเกิดทีหลัง (ปัจฉาชาตะ) โดยการทำซ้ำ (อาเสวนะ) โดยเป็นกรรม (กัมมะ) โดยเป็นผลของกรรม (วิปากะ) โดยเป็นอาหาร (อาหาระ) โดยเป็นใหญ่ในหน้าที่ของตน (อินทริยะ) โดยเป็นองค์ฌาน (ฌานะ) โดยเป็นองค์มรรค (มัคคะ) โดยประกอบร่วมกัน (สัมปยุตตะ) โดยไม่ประกอบร่วมกัน (วิปปยุตตะ) โดยมีอยู่ (อัตถิ) โดยไม่มีอยู่ (นัตถิ) โดยปราศไปแล้ว (วิคตะ) และโดยยังไม่ปราศไป (อวิคตะ)

บทสวดพระอภิธรรม 7 คัมภีร์ พร้อมคำแปล

ธัมมสังคณี

วิภังค์

ธาตุกถา

ปุคคลปัญญัติ

กถาวัตถุ

ยมก

ปัฏฐาน

บทบังสุกุล บังสุกุลตายและบังสุกุลเป็น พร้อมคำแปล

บทกรวดน้ำ แบบย่อและแบบสมบูรณ์ พร้อมคำแปลและวิธีกรวดน้ำ

ขันธ์ 5 คืออะไร มีอะไรบ้าง: รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ